Rak nerki

Jedną z chorób, potencjalnie niebezpiecznych, dotyczących nerki jest nowotwór. Najczęstszym typem raka nerki jest nowotwór nerkowokomórkowy (ang.: RCC – Renal Cell Carcinoma), który może rozwijać się miejscowo ale mogą też powstawać przerzuty. Występuje stosunkowo rzadko, stanowi około 2-3% nowotworów złośliwych. Rak nerki jest nowotworem potencjalnie niebezpiecznym, gdyż w początkowej fazie rozwoju najczęściej nie występują objawy umożliwiające wczesne rozpoznanie. Fakt ten może prowadzić do zbyt późnego wdrożenia diagnostyki, czyli rozpoznania nowotworu gdy już występują przerzuty odległe (choroba uogólniona) co w istotny sposób zmienia leczenie i rokowanie chorego. Rak nerki zajmuje 15 miejsce wśród najczęściej występujących nowotworów w skali światowej. Najczęściej występuje w krajach rozwiniętych. Co roku na całym świecie diagnozowanych jest około 189 000 nowych przypadków zachorowań. Szczyt zachorowania na nowotwór nerki przypada na 6 i 7 dekadę życia choć coraz częściej rozpoznanie dotyczy młodszych osób. Dzieje się tak za sprawą nowoczesnej diagnostyki i poprawiającej się świadomości zdrowotnej społeczeństwa. W 2008 roku w Polsce wystąpiło 1174 zachorowań i 609 zgonów na ten nowotwór. Trendy zachorowalności i umieralności z powodu nowotworów nerki wykazywały długoletnią tendencję rosnącą, która została zahamowana w początku lat 90. ubiegłego wieku. Zachorowalność wśród mężczyzn jest wyższa niż u kobiet (stosunek 1,5:1). Optymistycznym znakiem jest zmniejszająca się systematycznie od ponad 40 lat umieralność. Guzy nerek są najczęściej rozpoznawane przypadkowo, przy okazji innych badań diagnostycznych. Im nowotwór rozpoznany jest we wcześniejszym stadium zaawansowania tym skuteczniejsze jest jego leczenie. Rodzaje nowotworu nerki Ostateczne rozpoznanie rodzaju nowotworu nerki określane jest na podstawie oceny patomorfologicznej, wykonanej najczęściej po usunięciu guza (cała nerka z guzem lub tylko guz) przez patologa. Badanie histopatologiczne ocenia:

• typ komórek nowotworowych
• sposobu wzrostu
• pojedyncze lub mnogie przerzuty w jednej nerce lub obustronnie
• charakterystykę genetyczną
• Nowotwory nerki różnicuje się także ze względu na jego złośliwość.

Do łagodnych guzów nerek należą:

• Onkocytoma
• Angliomyolipoma
• Gruczolak brodawkowaty

Wśród podstawowych typów raków nerkowo – komórkowych wyróżnia się:

• Typ jasno komórkowy (80-90% zachorowań)
• Typ brodawkowaty (10-15% zachorowań)
• Typ chromophobny (4-5% zachorowań)

Inne nowotwory złośliwe nerki występują zdecydowanie rzadziej, są to:

• Rak z przewodów zbiorczych Belliniego
• Wariant mięsakowaty
• Rak rdzeniasty

Inne typy nowotworów W przypadku dorosłych najczęściej występującą odmianą raka nerki jest rak nerkowo – komórkowy, u dzieci najczęstszą formą nowotworu jest guz Wilmsa. Rak nerkowo – komórkowy (ang.: renal cell carcinoma – RCC) typ jasnokomórkowy Często potocznie utożsamiany z „rakiem nerki” lub „RCC”. Jest to najczęściej występujący typ raka nerki stanowiący 90% zdiagnozowanych przypadków. Występuje częściej u mężczyzn. W 2000 roku zgony spowodowane tym typem raka stanowiły szóste miejsce jeśli chodzi o przyczynę zgonów z powodu nowotworów w ogóle. Często w początkowej fazie rozwoju brak jest charakterystycznych objawów choroby. Rak brodawkowaty – nazywany jest często rakiem chromofilnym. Występuje pod postacią małych guzów, wieloogniskowych, dotyczących obu nerek. Rozwija się w cewce proksymalnej jednak morfologicznie i genetycznie istotnie różni się od typu jasnokomórkowego. Rak brodawkowaty daje dobre rokowania jeżeli chodzi o leczenie. Rozróżnia się 2 typy tego podtypu raka (rozróżnienie podtypu 1 od 2 oparte jest na histologii i analizie ekspresji genów):

• podtyp 1: niski stopień złośliwości, korzystne rokowanie
• podtyp 2: wysoki stopień złośliwości, większa skłonność do przerzutowania

Rak chromofobny – charakteryzuje się dużymi, bladymi komórkami z wyraźnie zaznaczoną błoną komórkową i cytoplazmą z rozbudowanym retikulum (komórki jednak są ciemniejsze niż w przypadku raka jasnokomórkowego). Ten typ rozwija się z komórek w kanaliku zbiorczym. Jest mniej złośliwy w porównaniu do innych RCC co daje nadzieję na skuteczne leczenie. Raki z przewodów zbiorczych Beliniego – są to bardzo rzadko występujące nowotwory rozwijające się w przewodach zbiorczych kanalików dystalnych. W porównaniu z innymi RCC raki z przewodów Beliniego mają odmienne podłoże genetyczne (nie zawierają np. trisomii typowych dla raków brodawkowatych). Raki nieklasyfikowane – stanowią około 3% wszystkich RCC. Większość z nich charakteryzuje się wysokim stopniem złośliwości co daje złe rokowania. Do raków nieklasyfikowanych należą:

• Wielotorbielowaty podtyp raka jasnokomórkowego nerki
• Wariant mięsakowaty
• Raki z translokacją (region chromosomu X p 11.2)
• Raki związane ze schyłkową niewydolnością nerek
• Rak śluzowo-cewkowy i wrzecionowatokomórkowy

Nowotwór wywodzący się z nabłonka urotelialnego Jest to złośliwy nowotwór miedniczki nerkowej stanowiący od 5 – 10% zdiagnozowanych złośliwych raków nerki. Rozwija się w obrębie nabłonka urotelialnego miedniczki nerkowej. Guz Wilmsa Jest to złośliwy nowotwór nerki występujący głównie u dzieci. Rozwija się z komórek macierzystych nerki zlokalizowanych w tkance łącznej. Ta odmiana nowotworu nerki daje dobre rokowania i szansę na skuteczne leczenie. Mięsaki nerki Jest to bardzo rzadko występująca odmiana złośliwego nowotworu nerki obejmująca mniej niż 1% wszystkich zdiagnozowanych przypadków raka nerki. Mięsaki rozwijają się w obrębie tkanki łącznej. Charakterystyczne dla mięsaka jest wolniejsze tempo wzrostu niż w przypadku raka nerkowo – komórkowego. Czynniki ryzyka Przyczyny zachorowań na raka nerki nie są znane, ale czynniki dziedziczne oraz uszkodzenia materiału genetycznego komórek wydają się nie być bez znaczenia. Do najważniejszych czynników ryzyka należą:

• palenie tytoniu
• otyłość
• nadciśnienie tętnicze

Wśród innych czynników można wyróżnić:

• kontakt z chemikaliami takimi jak: Trójchloroetylen (TRI) lub Tetrachloroetylen (TET)
• wielotorbielowate zwyrodnienie nerek
• nadużywanie leków przeciwbólowych
• predyspozycje genetyczne (kiedy nowotwór nerki wystąpił u krewnych pierwszego stopnia)

W o k ó ł    r a k a   n e r k i

Pod takim  tytułem  odbył  się  cykl  spotkań  edukacyjnych  poświęconych  problematyce

raka  nerki  i  nowoczesnym  metodom  leczenia  tego  nowotworu.  Ciąg  dalszy  kliknij  poniżej

Wokół raka nerki