Onkopedia

Anaplazja – jest to zespół cech morfologicznych charakterystyczny dla struktury tkankowej nowotworów złośliwych. Komórki stają się mniej dojrzałe, zatracają zdolność różnicowania, zaczynają samodzielnie egzystować i szybko się mnożyć.
/http://www.zdrowie.med.pl/onkologia/o_pojecia.html

Angiografia – w medycynie badanie diagnostyczne służące zobrazowaniu naczyń krwionośnych. Polega na podaniu do naczynia radiologicznego środka kontrastującego, a następnie obserwacji tego naczynia w czasie fluoroskopii (prześwietlenia) i uwidocznieniu na zdjęciu rentgenowskim. Stopień zaczernienia naczynia na zdjęciu pozwala ocenić jego przebieg, a także światło (przekrój wnętrza naczynia). Angiografię wykorzystuje się też w diagnostyce guzów nowotworowych w celu uwidocznienia unaczynienia patologicznego. http://pl.wikipedia.org/wiki/Angiografia

Badanie histopatologiczne – badanie pod mikroskopem materiału pobranego od pacjenta w celu oceny charakteru procesu chorobowego./http://pl.wikipedia.org/wiki/Badanie_histopatologiczne

Badania kliniczne – Badanie skuteczności nowych leków lub nowych sposobów leczenia. Po sprawdzeniu skuteczności nowych preparatów w warunkach laboratoryjnych ocenia się ich działanie u zdrowych ochotników, a następnie u różnych grup chorych. Chory po zapoznaniu się z warunkami badania i przewidywanymi skutkami terapii może wyrazić pisemną zgodę na udział w badaniu. Poddawany jest wtedy nowemu rodzajowi leczenia.

Badania obrazowe – badania pokazujące różne obszary ciała przy użyciu promieni rentgenowskich, fal ultradźwiękowych lub techniki rezonansu magnetycznego. Do badań obrazowych można zaliczyć: zdjęcia rentgenowskie, usg, rezonans magnetyczny, mammografię, tomografię.

Chemioterapia – polega na stosowaniu środków farmakologicznych (leków) w celu zniszczenia komórek nowotworowych, również tych krążących we krwi i układzie chłonnym. Niszczy więc komórki guza pierwotnego, ale i te, które nie są bezpośrednio związane
z guzem i rozprzestrzeniają się do różnych części organizmu poprzez układ krwionośny i chłonny. Początkowo stosowana była chemioterapia monolekowa, czyli podawano pacjentowi jeden rodzaj leku. Obecnie najczęściej stosuje się chemioterapię wielolekową to znaczy, że pacjent otrzymuje kilku leków o różnym sposobie działania.
http://www.prosalute.info/leczenie.php?post=60

Guz Wilmsa – (nerczak płodowy, nerczak zarodkowy, nerczak złośliwy, łac. nephroblastoma, tumor Wilmsi, ang. Wilms’ tumor) – złośliwy nowotwór nerki wieku dziecięcego. Ta odmiana nowotworu nerki daje dobre rokowania i szansę na skuteczne leczenie http://pl.wikipedia.org/wiki/Nephroblastoma

Gruczolak – łagodny nowotwór nabłonkowy, wywodzący się z nabłonka gruczołów wydzielania zewnętrznego i wewnętrznego (w tym układu APUD) oraz z przewodów tych gruczołów. Najczęstsza lokalizacja to: przysadka mózgowa, tarczyca, przytarczyce, kora nadnerczy, wyspy trzustkowe, przewód pokarmowy. /http://pl.wikipedia.org/wiki/Gruczolak

Hiperkalcemia – podwyższenie poziomu wapnia we krwi. Jedną z przyczyn wystąpienia hiperkalcemii jest nowotwór kości. /http://pl.wikipedia.org/wiki/Hiperkalcemia

Immunoterapia – zbiór metod polegających na modyfikacji czynności układu odpornościowego. Stosuje się je między innymi w leczeniu nowotworów, chorób autoimmunologicznych i transplantologii. /http://pl.wikipedia.org/wiki/Immunoterapia

Inhobitory angiogenezy – angiogeneza jest jednym z procesów prowadzących do powstania nowych naczyń krwionośnych, w którym naczynia krwionośne powstają na bazie już istniejących (wyścielonych śródbłonkiem), poprzez ich rozgałęzianie i wydłużanie. Nadmierna angiogeneza towarzyszy niektórym chorobom np. nowotworowym (powstające naczynia krwionośne odżywiają guz i przyczyniają się do tworzenia przerzutów) i miażdżycy. Zadaniem inhibitorów jest zablokowanie rozwoju naczyń krwionośnych, które odżywiają guz i w konsekwencji zniszczenie go./http://portalwiedzy.onet.pl/123837,,,,angiogeneza,haslo.html

Krwiomocz – pojawianie się w moczu krwinek czerwonych w ilości większej niż norma. Norma ta, to stwierdzana badaniem ogólnym moczu, ilość do 3 erytrocytów (krwinek czerwonych) w polu widzenia. Z praktycznego punktu widzenia, przyjmuje się krwiomocz, jako zjawisko obecności w moczu domieszki krwi widocznej gołym okiem. /http://polishdoctors.ie/krwiomocz

Leczenie skojarzone – w onkologii: leczenie nowotworów za pomocą różnych metod (chirurgia, radioterapia, chemioterapia, hormonoterapia) stosowanych w różnej kolejności w zależności od typu i zaawansowania choroby.

Leczenie systemowe – to różne metody leczenia stosowane do zniszczenia komórek nowotworowych w całym organizmie. Może to być chemioterapia, hormonoterapia i immunoterapia.

Markery nowotworowe – markery to substancje, których zwiększone stężenie we krwi można powiązać z toczącym się w organizmie procesem nowotworowym. Są charakterystyczne dla konkretnych nowotworów (np. płuc, jądra, jajnika), choć niektóre mogą być wydzielane przez kilka różnych. Marker u osób zdrowych powinien być w normie, a u osób chorych powyżej normy.

Mięsaki nerki – jest to bardzo rzadko występująca odmiana złośliwego nowotworu nerki obejmująca mniej niż 1% wszystkich zdiagnozowanych przypadków raka nerki. Mięsaki rozwijają się w obrębie tkanki łącznej. Charakterystyczne dla mięsaka jest wolniejsze tempo wzrostu niż w przypadku raka nerkowo – komórkowego.

Nefrektomia radykalna – to standardowa procedura w przypadku operacji onkologicznych, polegająca na usunięciu nerki wraz z torebką tłuszczową, powięzią nerki.

Nefrektomia częściowa – polega na usunięciu guza nerki i pozostawieniu zdrowej części nerki. Ten rodzaj zabiegu wykonywany jest w przypadkach niewielkich guzów nerki (poniżej 4 cm) zlokalizowanych w górnym lub dolnym biegunie nerki lub jeśli istnieją wskazania do zachowania części nerki, takie jak agenezja lub aplazja drugiej nerki, obustronny guz nerki, upośledzenie czynności drugiej nerki.

Nefroblastoma – patrz guz Wilmsa

Objawy raka nerki – do najczęstszych objawów towarzyszących nowotworom nerki należą: krwiomocz, ból w okolicy lędźwiowej, wyczuwalny guz w jamie brzusznej.

Odczyn popromienny – działanie uboczne promieniowania jonizującego. Pojawia się na skórze lub w tkankach i narządach leżących w bliskim sąsiedztwie struktur napromienianych. We wczesnym okresie jest to zaczerwienienie lub przebarwienie skóry. Później dochodzić może do włóknienia.

Patolog – lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, klasyfikacją i czynnikami prognostycznymi chorób na podstawie zmian morfologicznych w tkankach i narządach. Patomorfolog wykorzystuje szeroki zestaw metod: biopsję, mikroskopię wraz z cyfrową analizą obrazu, mikroskopię wirtualną, cytochemię i histochemię, biologię molekularną i in. Obecnie patomorfologia jest częścią bardziej ogólnej nauki o chorobach (patologii), niezastąpioną zwłaszcza we współczesnej diagnostyce chorób nowotworowych.

Profilaktyka – obejmuje wszystkie działania podejmowane w celu zapobieganiu czemuś, obronę przed niepożądanym skutkiem czegoś. Do działań profilaktycznych mających na celu zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka nerki należą: ograniczenie palenia tytoniu, rygorystyczne przestrzeganie zasad BHP, picie dużej ilości płynów, które mają korzystny wpływ na pracę nerek, rozcieńczając toksyny./http://www.interklasa.pl/portal/dokumenty/zdrowie/9.html

Przerzuty – guzy wtórne nowotworów złośliwych powstałe z komórek pochodzących z guzów pierwotnych.

Radioterapia – Metoda leczenia za pomocą promieniowania jonizującego (np. promieni Roentgena, gamma, radu czy kobaltu). Stosowana w onkologii do leczenia choroby nowotworowej oraz łagodzenia bólu związanego z rozsianym procesem nowotworowym, np. w przerzutach nowotworowych do kości. Radioterapia jest podspecjalnością lekarską w obrębie onkologii. Stosowanie napromieniania wymaga precyzyjnego ustalenia dawki i pola naświetlań, by zminimalizować uszkadzanie zdrowych tkanek.

Rak brodawkowaty – nazywany jest często rakiem chromofilnym. Występuje pod postacią małych guzów, wieloogniskowych, dotyczących obu nerek. Rozwija się w cewce proksymalnej jednak morfologicznie i genetycznie istotnie różni się od podtypu jasnokomórkowego. Rozróżnia się 2 typy tego podtypu raka – podtyp 1: niski stopień złośliwości, korzystne rokowanie; podtyp 2: wysoki stopień złośliwości, większa skłonność do przerzutowania.

Rak chromofilny – patrz rak brodawkowaty

Rak chromofobny – charakteryzuje się dużymi, bladymi komórkami z wyraźnie zaznaczoną błoną komórkową i cytoplazmą z rozbudowanym retikulum (komórki jednak są ciemniejsze niż w przypadku raka jasnokomórkowego). Ten typ rozwija się z komórek w kanaliku zbiorczym.

Rak jasnokomórkowy – patrz rak nerkowo – komórkowy

Rak nerki – to złośliwy guz wywodzący się z komórek nerki. Występuje stosunkowo rzadko stanowiąc około 3% ogółu zachorowań dorosłych na raka. Rak nerki jest nowotworem bardzo niebezpiecznym, gdyż zazwyczaj przez długi czas rozwija się bezobjawowo, co prowadzi do częstego pojawiania się przerzutów jeszcze zanim choroba zostanie właściwie zdiagnozowana.

Rak nerkowo – komórkowy – (ang.: renal cell carcinoma, RCC) – nowotwór złośliwy wywodzący się najczęściej z komórek nabłonka cewek krętych bliższych. Jest najczęstszym typem nowotworu nerki. /http://pl.wikipedia.org/wiki/Rak_nerki

Rak z cewek zbiorczych Beliniego – rzadki nowotwór rozwijający się w przewodach zbiorczych kanalików dystalnych. W porównaniu z innymi RCC, raki z przewodów Beliniego mają odmienne podłoże genetyczne.

Rak z nabłonka urotelialnego – jest to złośliwy nowotwór miedniczki nerkowej stanowiący od 5 – 10% zdiagnozowanych złośliwych raków nerki. Rozwija się w obrębie nabłonka urotelialnego miedniczki nerkowej.

Regresja nowotworu – Zmniejszenie masy guza pod wpływem leczenia.

Remisja – Okres, który charakteryzuje się brakiem objawów chorobowych. Określenie to jest stosowane w odniesieniu do chorób przewlekłych o przebiegu nawracającym (np. hematologia, onkologia, psychiatria).

Rokowania – Przewidywanie prawdopodobnego przebiegu choroby/wyników leczenia. Rokowanie ustala sie dopiero zazwyczaj po otrzymaniu wyników wszystkich badań diagnostycznych, zależy od stopnia zaawansowania klinicznego choroby i odpowiedzi na leczenie.

Stopień zaawansowania klinicznego nowotworu – Określenie wielkości guza nowotworowego, badanie węzłów chłonnych oraz ocena obecności przerzutów nowotworowych w innych miejscach organizmu.
T – guz pierwotny
Tx – nie można ocenić guza
T0 – brak obecności guza
T1 – obecność guza < 7cm średnicy, ograniczony do nerki
T2 – obecność guza > 7cm średnicy, ograniczony do nerki
T3 – czop nowotworowy w żyle nerkowej, żyle głównej dolnej lub nacieczenie nadnercza
i tkanki tłuszczowej okołonerkowej
T4 – guz wykracza poza blaszki powięzi nerki
N – regionalne węzły chłonne
Nx – węzły chłonne trudne do oceny
N0 – brak obecności przerzutów w węzłach chłonnych
N1 – przerzuty w jednym regionalnym węźle chłonnym
N2 – przerzuty w wielu regionalnych węzłach chłonnych
M – przerzuty odległe
Mx – przerzuty trudne do oceny
M0 – brak obecności przerzutów odległych
M1 – obecność przerzutów odległych
Stopień zaawansowania raka nerki
Stadium I: T1N0
Stadium II: T2N0
Stadium III: T1/T2N1, T3N0/N1
Stadium IV: T4Nx-N2, Tx-T4Nx-N2

Terapia celowana (ukierunkowane leczenie systemowe) – oprócz chemioterapii i hormonoterapii jest formą systemowego leczenia nowotworów. Postęp w zrozumieniu biologii guza: mechanizmów naciekania, proliferacji, angiogenezy i powstawania przerzutów pozwolił na powstanie leków wybiórczo hamujących komórkowe szlaki przekazywania sygnału, co powoduje zahamowanie rozwoju guza.

Triada objawów guza nerki – są to trzy najczęściej występujące w chorobie nowotworowej nerek objawy: krwiomocz, ból w okolicy lędźwiowej, wyczuwalny guz w jamie brzusznej.

Wznowa nowotworu – Pojawienie się oznak obecności nowotworu po okresie całkowitej remisji.